pitrofos.gr

Ξαφνικά οι φετινές απόκριες μου ξανάφεραν στο νου, κάποιες παλιές, από καιρούς αραχνιασμένους αναμνήσεις. Στην δεκαετία του '50, (όταν δεν είχαμε ακόμη ηλεκτρισμό, ήρθε πολλά χρόνια αργότερα), τότε που όλα ήταν πιο απλά και αυθόρμητα, που υπήρχε η γειτονιά, οι βεγγέρες τα βράδια γύρω από το τζάκι, που συνήθως κάπνιζε, τα χοιροσφάγια, τα ατελείωτα γλέντια, τα αγνά καλαμπούρια. Τότε που όλοι είμαστε μια συντροφιά, δεν είχαμε τίποτα να χωρίσουμε και με την αλληλοβοήθεια πετυχαίναμε πολλά.

Δεν υπήρχε βλέπεις αυτό το κακό της συσσώρευσης αγαθών και αυτή η πλεονεξία που υπάρχει σήμερα. Όχι ότι όλοι είμαστε άγιοι τότε, αλλά αφ' ενός ότι το χρήμα δεν ήταν τόσο πολύ και αφ' ετέρου δεν υπήρχε αυτή η αφθονία υλικών αγαθών, μα και το χαζοκούτι που σε απομονώνει, η ζωή μας τότε ήταν γνήσια, ανθρώπινη και επιθυμητή, με οράματα και προσδοκίες.

Ευχαριστούμε τον Αντώνη Περτέση, ο οποίος μας έστειλε ένα προικοσύμφωνο του 1818, όταν ακόμη η Ελλάδα ήταν κάτω από τον Τούρκικο ζυγό και οι συναλλαγές πραγματοποιούνταν με γρόσια. Θεωρούμε ότι έχει λαογραφική αξία.

Μέσα από αυτό βλέπουμε τον τρόπο γραφής, τα ήθη και τα έθιμα και γενικά τη διαβίωση στα χρόνια της σκλαβιάς. Φυσικά, θα δημοσιεύσουμε και ό,τι άλλο μας στείλει κάποιος, που θα έχει πολιτιστική, ιστορική, λαογραφική αξία, ή θα έχει κάποια σημασία ή σχέση με το χωριό μας.

Δεν θα μεταφράσουμε, θα δώσουμε μόνο κάποια επεξηγηματικά στοιχεία. Θα αφήσουμε όποιον επιθυμεί, να προσπαθήσει μέσα από τις καλλιγραφικές επιδόσεις, ανορθογραφίες, αλλά και τους ιδιωματισμούς της εποχής να δει πως ήταν η ζωή τα χρόνια εκείνα.

Αυτό το προικοσύμφωνο αναφέρεται στις οικογένειες, του Αντώνη Κακαρούχα, που ήταν παπάς στον Πτροφό κα του Γεωργάκη Δελαγραμάτικα, από το Κόρθι. Με αυτό το χαρτί επισημοποίησαν τον γάμο και έδωσαν στα παιδιά τους, τον Κωσταντή και τη Λασκαρού, τα προικιά που συμφώνησαν.

(Κάντε κλικ εδώ και εδώ για να δείτε το προικοσύμφωνο σε μεγαλύτερο μέγεθος)

Είναι ένα παιχνίδι που συνηθίζεται να παίζεται ανήμερα το Πάσχα. Έρχεται απ’ τα παλιά και γεμίζει τις ώρες πριν και μετά τον Λαμπριάτη. Συμμετέχουν μεγάλοι και μικροί (φτάνει να μπορούν να σηκώσουν τη μπάλα) χωρισμένοι σε δύο ομάδες, χωρίς όριο παικτών. Είναι ένα έθιμο κεφιού που λίγη σημασία έχει ποιος θα ‘ναι ο νικητής, παρ’ ότι πάντοτε μπαίνει και κάποιο έπαθλο (μεγάλη πλάκα γίνεται αν κάποιος ρίξει τον «εννιά»).

Αποτελείται από 9 ξύλα, μήκους περίπου 60 εκατοστών,  πελεκημένα μυτερά, το ένα λίγο πιο μακρύ, ο «εννιάς» και μία ξύλινη μπάλα, συνήθως από κούτσουρο, λίγο ακανόνιστη. Στήνονται σε τριάδες, σχηματίζοντας τετράγωνο, σε απόσταση περίπου 35 εκατοστών το ένα από το άλλο και στη μέση τοποθετείται ο «εννιάς».

Ο ενοριακός ναός του κάτω Πιτροφού είναι ο Άγιος Παντελεήμονας. Η ανέγερση της εκκλησίας άρχισε το 1880 επί ιερέως Νικολάου Κακαρούχα και αποπερατώθηκε το 1917.

Είχε στον τρούλο σιδερένιο σταυρό, που έγινε αιτία να πάρει φωτιά και να καεί το τέμπλο που ήταν ξύλινο όταν έπεσε κεραυνός. Κατόπιν τούτου, το τέμπλο έγινε μαρμάρινο, όπως είναι σήμερα.

Να προσθέσουμε πως πλέον ο ναός είναι και τοιχογραφημένος εσωτερικά, απόρροια της άοκνης προσπάθειας του ιερέως Μιχαήλ Ψαριανού.